_5169908

Ik lees mijn gedicht op het nog onaffe monument (de kroonlijst ontbreekt nog)

Het is net een detectivetitel: Aslander en de Urker schedels…
Het verhaal ligt een beetje anders.
Vanmorgen mocht ik – als ik het aan niemand zou vertellen – aanwezig zijn bij de plaatsing van het monument op het graf van de zogenaamde ‘Urker schedels’. In 2010 gaf het Universiteitsmuseum Utrecht zeven schedels terug die door een Hilversumse huisarts in 1877 van het Urker kerkhof waren geroofd. De wetenschapper zocht bewijsmateriaal voor het vermoeden dat Urkers een soort raszuivere ‘oernederlanders’ waren. De arts had in zijn eigen tas ‘oudgemaakte’ schedels bij zich, die hij op de begraafplaats bij het Kerkje aan de Zee snel wisselde voor ‘originele Urker schedels’, toen de beheerder even niet oplette. Hij speelde ze door aan een Utrechtse professor.
Mooi detail: de wisseltruc vond plaats in een gebouwtje dat destijds tegen de toren van het kerkje was aangebouwd. En dat is exact de plek waar de schedels in 2010 zijn herbegraven, en waar nu ook het monumentje staat.
Ik mocht in 2010 namens de Urkers een gedicht maken en voorlezen bij de officiële overdracht. ‘Uit aarde en uit water’ heet het. Ik heb geprobeerd bij de reden te komen waarom juist Urkers zo hechten aan een graf. Kijk maar naar het vissersmonument, dat je vanaf deze plek kunt zien liggen: te veel mensen zijn op zee gebleven, niet zelden zonder dat hun lichamen ooit teruggevonden zijn. Rouw zonder graf is veel zwaarder te dragen, omdat het letterlijk geen plek kan krijgen.
Daar komt bij dat deze zeven mensen op Urk gestorven zijn in de vaste verwachting op de Jongste Dag te zullen opstaan, bij het klinken van de laatste bazuin, en Christus tegemoet te gaan. Dat zíe je aan het monument. Voor het mooi zou het eigenlijk andersom geplaatst moeten zijn, met de tekst naar het publiek gericht. Maar alle graven zijn gericht op het Oosten, op de Olijfberg bij Jeruzalem, zodat de lichamen van de gestorvenen zo konden opstaan, Jezus tegemoet. Deze zeven anonieme schedels zijn herbegraven op een manier die recht doet aan de verwachting waarmee ze in de negentiende eeuw ter aarde zijn besteld.

Het is ronduit indrukwekkend om je eigen gedicht zo in graniet gehouwen te zien, zorgvuldig en met liefde gedaan door de firma Eijgelaar uit Kampen. Het is echt een plek geworden – het Kerkje aan de Zee was toch al een van de mooiste plekken van Urk – om even stil te staan. Bij wetenschap en ethiek, bij verleden en heden, bij dood en leven.

Het net voltooide monument

  4 reacties aan “Monument Urker Schedels geplaatst”

  1. Ha, nou dat weet ik eigenlijk niet. Maar ik heb hetzelfde met Urk als Appie Baantjer – die immers ook een Urker verleden had: hem werd om de zoveel tijd gevraagd of De Cock nog een keer naar Urk zou komen, maar hij achtte dat onwaarschijnlijk. Het stond hem gewoon tegen om op Urk een lijk neer te leggen. Zo gaat dat mij ook. Dus ik geloof niet dat Aslander zo gauw op Urk terecht zal komen.
    Of het zou voor een fondsenwerving moeten zijn natuurlijk, om te vertellen over zijn werk in Leiden. Urkers zijn royaal, dus misschien dat hij daar nog een keer op mikt.
    Maar ik betwijfel het sterk. Want dan zou Aslander alleen voor het geld naar Urk moeten.
    Dan kun je er net zo goed een lijk neerleggen…

    • Ik dacht meer dat hij misschien van Urker afkomst was.

      Het zou natuurlijk ook nog kunnen dat hij daar zou komen in verband met een lijk dat bijvoorbeeld op Schokland gevonden was.

  2. Mooi gedicht, Rien!

    Heeft Aslander eigenlijk iets met Urk?

    • Aslander? Nee, dat geloof ik niet. Die komt uit de Randstad. Ik kan hem ergens in zijn stamboom misschien nog een betovergrootmoeder uit Urk bezorgen, maar ik vraag me af of dat in de romans ooit relevant zal worden :)

 Geef een reactie

(required)

(required)

Je kan deze HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

   
© 2012 Rien van den Berg